Του Νικολάου Μανταδάκη
Το Πολεμικό Ναυτικό τη δεκαετία του ’60 αγόρασε από τη Νορβηγία 6 τορπιλακάτους τύπου NASTY, όχι όμως και τορπίλες. Αποφασίσθηκε να χρησιμοποιηθούν υπάρχουσες τορπίλες αμερικανικού τύπου ΜΚ21 από το απόθεμα των υποβρυχίων.
Το 1967 – 69 έγιναν δοκιμές βολής με απογοητευτικά στην αρχή αποτελέσματα. Οι τορπίλες ήταν σχεδιασμένες για βολή εν καταδύσει με την τακτική swim out (για τους υποβρύχιους). Στις βολές γυμνασίων ο κώνος ήταν γεμάτος νερό και στο τέρμα τις διαδρομής προκαλείτο εκδίωξη και η τορπίλη ανέβαινε στην επιφάνεια (περίπου 4000 υάρδες). Σε περίπτωση ανωμάλου διαδρομής της τορπίλης υπήρχε μηχανισμός υπερταχύνσεως που διέκποπτε την παροχή αέρος στη μηχανή για να μην προκληθεί βλάβη.
Όταν όμως οι τορπίλες γυμνασίων έπεφταν στη θάλασσα από το κατάστρωμα της τορπιλακάτου, οι προπέλες μη βρίσκοντας αντίσταση στο κενό ανέπτυσαν υπερβολικά μεγάλο αριθμό στροφών με αποτέλεσμα να επενεργεί ο μηχανισμός υπερταχύνσεως για προστασία της μηχανής. Οι προπέλες ακινητοποιούντο και η τορπίλη χωρίς πρόωση κατέληγε στο βυθό αφού δεν εφηρμόζετο η διαδικασία εκδίωξης.
Ως γνωστό όλες οι λειτουργίες των μηχανισμών της τορπίλης, γυροσκόπιο πορείας, τήρηση βάθους κλπ. γινόταν με πεπιεσμένο αέρα. Η μηχανή επίσης χρησιμοποιούσε για την κίνηση των στροβίλων των αξόνων πεπιεσμένο αέρα του οποίου ο όγκος αυξάνετο με την χρήση μίγματος καιομένου οινοπνεύματος. Το ζήτημα ήταν ο πεπιεσμένος αέρας από το αεροφυλάκιο να φθάσει στη μηχανή για εκκίνηση με μια μικρή καθυστέρηση ώστε η τορπίλλη μετά την έξοδο από τον τορπιλλοσωλήνα να πέσει νεκρή στο νερό, να εκινήσει και να συνεχίσει την πορεία της προς το στόχο. Ειχε παρατηρηθεί ότι στα δυο τρία δευτερόλεπτα από την εκκίνηση της μηχανής η αύξηση των στροφών δεν ήταν ικανή να προκαλέσει βλάβη στη μηχανή.
Η λύση που προκρίθηκε ήταν να επιβραδυνθεί η έναρξη λειτουργίας του μηχανισμού προώσεως (μετά την ανατροπή του κορακωτού μοχλού) για όσο χρόνο χρειάζονταν η τορπίλη να μπεί στο νερό μετά την έξοδο από τον τορπιλοσωλήνα.
Με τα μέσα που διέθετε τότε το συνεργείο τορπιλών στην Αμφιάλη, άρχισαν δοκιμές με τη χρήση ενός βοηθητικού αεροφυλακίου που θα καθυστερούσε την είσοδο του αέρα στη μηχανή για όσο χρόνο χρειαζόταν να πληρωθεί. Οι πρώτες βολές ήταν αποτυχημένες και η τορπίλη κατέληγε στο βυθό του κόλπου Ελευσίνος που είχε επιλεγεί σαν πεδίο βολής.
Σύμφωνα με τις οδηγίες του Συνεργείου Τορπιλών, το καταδυτικό συνεργείο που είχε βάση την Αμφιάλη και γερανός του ναυστάθμου μέσα σε αποβατικό «παντόφλα» απασχολούντο επι ημέρες να εντοπίσουν την τορπίλλη στη λάσπη του βυθού και να την ανελκύσουν.
Τελικά οι δοκιμές απέδωσαν, η τορπίλη έπεφτε νεκρή στη θάλασσα, ακολουθούσε η εκκίνηση και η πορεία προς τον στόχο. Στην τελευταία πετυχημένη βολή με τον ΗΝΙΟΧΟ, έγινε και προσβολή του στόχου!!!
Πως αυτό; Στο πεδίο βολής τορπιλών κατά τις δοκιμές, ο Στόλος διέθετε ένα παλιό ναρκαλιευτικό ως πλοίο ασφαλείας για να ελέγχει ότι η περιοχή ήταν κενή άλλων σκαφών.
Εκείνη την ημέρα αφού εδόθη σήμα ότι η περιοχή ήταν ελεύθερη έγινε η βολή. Τότε έγινε αντιληπτό ένα μικρό σκάφος να πλέει προς το πεδίο βολής.
Το ναρκαλιευτικό κινήθηκε διασταυρώνοντας τον άξονα βολής για να το πλησιάσει και να το απομακρύνει. Η τορπίλη είχε τελειώσει τη διαδρομή της και μετά εκδίωξη του κώνου γυμνασίων ανέβαινε στην επιφάνεια με όση ταχύτητα της είχε απομείνει. Συνάντησε την τρόπιδα του ναρκαλιευτικού και την έξυσε, ευτυχώς χωρίς άλλη ζημιά.
Το 1967 – 68 το Πολεμικό Ναυτικό απέκτησε και 2 τορπιλακάτους τύπου VOSPER (ΑΙΟΛΟΣ, ΑΣΤΡΑΠΗ) από τη Γερμανική Στρατιωτική Βοήθεια. Αυτές είχαν την ιδιαιτερότητα ότι αντί τορπιλοσωλήνων διέθεταν στα πλευρά απο 2 αφετήρες τορπιλλών.
Επι πλέον, η μεγάλη ταχύτητα (50 κόμβοι) που ανέπτυσαν οι τορπιλάκατοι επιδρούσε στην συμπεριφορά του σκάφους και η πλώρη ήταν αρκετά ανυψωμένη με αποτέλεσμα κατά την άφεση της τορπίλλης αυτή να πέφτει στο νερό με την ουρά και να συμπεριφέρεται ανώμαλα. Έπρεπε να ρυθμιστούν οι αφετήρες ώστε η τορπίλη να βρίσκεται σε οριζόντια θέση όταν το σκάφος έπλεε με την ανώτερη επιχειρησιακή ταχύτητα.
Επειδή δεν υπήρχαν τα κατάλληλα όργανα για την μέτρηση της κλίσεως του καταστρώματος εκλήθη κινηματογραφικό συνεργείο απο την τότε ΥΕΝΕΔ και κινηματογράφησε την κλίση του επιπέδου του καταστρώματος της Τ/Α όταν αυτή έπλεε με μεγάλη ταχύτητα. Βάσει της εικόνας έγιναν οι ανάλογες ρυθμίσεις στις βάσεις των αφετήρων για να μηδενισθεί η κλίση και η τορπίλη να πέφτει στο νερό σχεδόν οριζόντια όπως και απο τους τορπιλοσωλήνες.
