Πέμπτη, 25 Ιουλίου, 2024

Ο άγνωστος Σηματοτηλέγραφος των Κυθήρων

Ένα ερειπωμένο κτήριο στο βόρειο άκρο των Κυθήρων αποκαλύπτεται ότι αποτελεί μοναδικό δείγμα ενός εκτεταμένου δικτύου επικοινωνίας που αναπτύχθηκε κατά τον 19ο αιώνα αλλά σύντομα εγκαταλείφθηκε με την ανάπτυξη της τηλεγραφίας. Ο Μανόλης Κορρές με τα καταπληκτικά σχέδιά του αποτύπωσε λεπτομερώς το κατεστραμμένο μνημείο και τη λειτουργία του. Στη συνέχεια, με πρωτοβουλία του Ελληνικού Ινστιτούτου Ναυτικής Ιστορίας, ο άγνωστος Σηματοτηλέγραφος των Κυθήρων ξαναζωντανεύει με τη βοήθεια της ψηφιακής τεχνολογίας. 

Το κτίριο όπως αναπαραστάθηκε ψηφιακά:

Περιηγηθείτε στο τρισδιάστατο μοντέλο
(περιμένετε λίγα δευτερόλεπτα για φόρτωση)

Η ιστορία του Σηματοτηλέγραφου

Η Τηλεγραφία, ως υψηλή τεχνολογία, αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια των ναπολεόντειων πολέμων, πρώτα στη Γαλλία και πολύ σύντομα στις λοιπές σε αυτούς εμπλεκόμενες χώρες, αλλά και σε άλλες, πέραν του Ατλαντικού. Τότε δημιουργήθηκαν μηχανές για τον σχηματισμό οπτικών σημάτων, πολύπλοκοι έντυποι κώδικες και κτήρια-τηλεγραφικοί σταθμοί, εξοπλισμένα με τηλεγραφικές μηχανές, τηλεσκόπια, και διάφορες ειδικές συσκευές. Σε αυτά υπηρετούσε το εξειδικευμένο προσωπικό των Υπηρεσιών Διαβιβάσεων, Ξηράς και Θαλάσσης.

Με τον ηλεκτρικό τηλέγραφο η αρχική μορφή της τηλεγραφίας αχρηστεύθηκε, οι σταθμοί κατεδαφίσθηκαν, ο εξοπλισμός λεηλατήθηκε ή κατέληξε στην ανακύκλωση μετάλλου, και ό,τι ακόμη απομένει είναι κάποια τοπωνύμια. Ωστόσο ορισμένοι παράκτιοι σταθμοί, αναγκαίοι για την επικοινωνία με παραπλέοντα πλοία διατηρήθηκαν ακόμη και έως τις αρχές του 20ου αι., αλλά και αυτοί καταργήθηκαν με την έλευση της Ασύρματης Τηλεγραφίας. Στην Ελλάδα, τέτοιοι σταθμοί υπήρξαν στα πλέον πολυσύχναστα και στρατηγικά σημεία των θαλάσσιων δρόμων. Εξ αυτών το σπουδαιότερο ήταν ο μεταξύ Πελοποννήσου και Κυθήρων δίαυλος. Διόλου τυχαία ο τελειότερος τηλεγραφικός σταθμός ήταν εκεί. Δυστυχώς, εξ αιτίας πολεμικών καταστροφών, επακόλουθης λεηλασίας και φυσικής φθοράς, το σπουδαίο αυτό μνημείο της ιστορίας και της τεχνολογίας είναι σε πολύ κακή κατάσταση. 

Τον Αύγουστο του 2017 ο καθηγητής Μανόλης Κορρές συναντά για πρώτη φορά τα χαλάσματα ενός κτιρίου κοντά στον φάρο Μουδάρι στο Βόρειο άκρο των Κυθήρων.

Με τα πρόχειρα μέσα που διαθέτει (είναι σε διακοπές) ετοιμάζει αναλυτικά σχέδια αναπαραστάσεως τόσο των αρχιτεκτονικών όσο και των μηχανολογικών ευρημάτων. Μετά από μελέτη διαπιστώνει ότι το κτίριο ήταν ένας από τους λίγους σηματοτηλέγραφους που λειτούργησαν στην Ελλάδα στα τέλη του 19ου μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα.Στην προσπάθεια αναζήτησης περισσότερων στοιχείων επικοινωνεί με την Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικού (ΥΙΝ) τον Νοέμβριο του 2017. Η αναζήτηση στοιχείων στα αρχεία της ΥΙΝ αλλά και της Υπηρεσίας Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού απέβη άκαρπη. Τον Ιανουάριο του 1918 η ΥΙΝ διοργανώνει την πρώτη δημόσια παρουσίαση της ανακάλυψης του Σηματοτηλέγραφου Κυθήρων.
Μιά ακόμα επίσκεψη του καθηγητή στα Κύθηρα τον Άυγουστο του 2028 είχε ως αποτέλεσμα την καλύτερη μελέτη και αποτύπωση του μηχανισμού του σηματοτηλέγραφου.hgjhgh

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Διαβάστε ολόκληρη την επιστημονική ανακοίνωση του Μανόλη Κορρέ (έκδοση Ακαδημίας Αθηνών).

Δείτε την παρουσίαση του Μανόλη Κορρέ στην Ακαδημία Αθηνών (5-10-21)

Δείτε την παρουσίαση του Μανόλη Κορρέ στο διαδικτυακό κανάλι “Φρυκτωρίες” (27-12-21)

Δείτε την παρουσίαση του Μανόλη Κορρέ σε εκδήλωση του Ελληνικού Ινστιτούτου Ναυτικής Ιστορίας (26-2-24)

Οι συντελεστές της ψηφιακής αναπαράστασης:

Μανόλης Κορρές

Ιστορική και αρχιτεκτονική μελέτη. Σχεδιαστική καταγραφή.

Γιώργος Μαστρογεωργίου

Ψηφιακή αναπαράσταση

Γιώργος Μαραγκουδάκης

Εναέρια βιντεοσκόπηση

Εικόνες για σύγκριση πραγματικής κατάστασης και ψηφιακής αναπαράστασης.

Συλλογή φωτογραφιών

Welcome Back!

Login to your account below

Create New Account!

Fill the forms bellow to register

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Add New Playlist