Κείμενο – Έρευνα: Γεώργιος Χαλκιαδόπουλος
(Αναδημοσίευση από τιν σελίδα: Greeks in Foreign Arms)
Στις 18 Ιουλίου 1959 στο λιμάνι του Περλ Χάρμπορ βρισκόταν ελλιμενισμένο το Αμερικανικό πετρελαιοφόρο USS Natchaug AOG-54 το οποίο σύντομα θα παραδίδονταν στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό. Επί του πλοίου είχαν ήδη επιβιβαστεί οι Έλληνες αξιωματικοί και ναύτες του πληρώματος, οι οποίοι θα το οδηγούσαν στο μακρύ ταξίδι του προς την Ελλάδα. Την ημέρα εκείνη ένας Αμερικανός ρεπόρτερ, ο Mark Waters, επισκέφτηκε το πλοίο, για μία συνέντευξη με τους Έλληνες ναυτικούς.
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Honolulu Star Bulletin. O Waters περιγράφει την γνωριμία του μαζί τους:
«Ο Πλωτάρχης Γκολφίνος Πετμεζάς του Ελληνικού Βασιλικού Ναυτικού1 Ο Αντιναύαρχος Γκολφίνος Πετμεζάς ήταν τρισέγγονος του ομώνυμου αγωνιστή του 1821 με καταγωγή από το χωριό Κάτω Λουσοί των Καλαβρύτων. Φοίτησε στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων και συμπλήρωσε τις σπουδές του στην Ναυτική σχολή πολέμου. Τον Απρίλιο του 1941 υπηρετούσε ως δόκιμος αρχικελευστής στο θωρηκτό Αβέρωφ, με το οποίο διέφυγε στην Αίγυπτο. Κατά την περίοδο του εμφυλίου διετέλεσε κυβερνήτης πλοίου. Τον Ιούλιο του 1959 παρέλαβε στις ΗΠΑ το πετρελαιοφόρο Αρέθουσα A-377, το οποίο ήταν το πρώτο πλοίο αυτού του είδους, που αποκτούσε το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό. Διετέλεσε επίσης υπαρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού και αποστρατεύθηκε με τον βαθμό του αντιναυάρχου ενώ χρημάτισε και πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Απεβίωσε στην Αθήνα στις 25 Μαΐου 2007., μού έδειξε τον λαιμό του, όταν του πρόσφερα ένα αμερικανικό τσιγάρο. Μου έδωσε ένα από τα δικά του ελληνικά τσιγάρα και όταν του είπα, ότι είχε καλή γεύση, έστειλε τον αξιωματικό του, τον Ανθυποπλοίαρχο Βαρδή Βαρδινογιάννη, (σ.σ. της γνωστής εφοπλιστικής οικογένειας) να φέρει δύο κούτες ως δώρο για μένα. Καθόμαστε στο καρέ των αξιωματικών τού τάνκερ Natchaug του Αμερικανικού Ναυτικού, στο Περλ Χάρμπορ. Ο κυβερνήτης Πετμεζάς μαζί με άλλους πέντε Έλληνες αξιωματικούς και 37 άνδρες, ως μέλη πληρώματος, θα αναλάβουν επίσημα το πλοίο την ερχόμενη Παρασκευή. Το δεξαμενόπλοιο θα μετονομαστεί σε «Αρέθουσα» και θα γίνει το μοναδικό πετρελαιοφόρο που έχει το ελληνικό ναυτικό.
Είναι το 18ο πλοίο που παραδίδεται στην Ελλάδα στο πλαίσιο του Προγράμματος Στρατιωτικής Βοήθειας των ΗΠΑ2Tο πετρελαιοφόρο Αρέθουσα A-377 (πρώην USS Natchaug AOG-54), ναυπηγήθηκε στις ΗΠΑ και καθελκύστηκε στις 15 Αυγούστου 1944. Τον Ιούλιο του 1945, καθώς ο Β΄ΠΠ πλησίαζε προς το τέλος του, ανέλαβε υπηρεσία στο US Navy, μετέχοντας στις επιχειρήσεις στο μέτωπο του Ειρηνικού. Στις 24 Ιουλίου 1959 παροπλίστηκε από το ναυτικό των Η.Π.Α. και παραχωρήθηκε στην ελληνική κυβέρνηση, σύμφωνα με τους όρους του «Προγράμματος Στρατιωτικής Βοήθειας». Το πλοίο παραλήφθηκε από τον Πλωτάρχη Γκολφίνο Πετμεζά, στο Περλ Χάρμπορ, τον Ιούλιο του 1959. Χρησιμοποιήθηκε για πολλές δεκαετίες σαν πετρελαιοφόρο του ελληνικού στόλου και παροπλίστηκε στις 31 Μαρτίου 2004.. Ο Έλληνας κυβερνήτης προθυμοποιήθηκε να μου εξηγήσει ότι γεννήθηκε πριν από 36 χρόνια (το 1923) στα Καλάβρυτα και αποφοίτησε από τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων το 1940. Τα μαύρα μάτια του αστράφτουν και κουνά τα χέρια του με ενθουσιασμό, όταν τον ρωτάω τι σκέφτεται για την Χονολουλού. «Είμαι κατάπληκτος για το πόσο ωραίο μέρος είναι», είπε. «Οι ταινίες που βλέπω στο σινεμά δεν μπορούν να περιγράψουν τι ακριβώς είναι αυτό το μαγευτικό νησί». «Είμαι πολύ χαρούμενος για την αντιμετώπιση που έχουμε εδώ. Από ό, τι βλέπω, οι γυναίκες είναι εξαιρετικές.»
Την στιγμή εκείνη μπήκε στο καρέ των αξιωματικών, ο Υποπλοίαρχος Richard B Howe, ο οποίος είναι ο σημερινός κυβερνήτης του πλοίου, έχοντας μαζί του έναν Αμερικανό ναύτη, ως διερμηνέα, για να βοηθήσει τη συνέντευξη. Ο διερμηνέας είναι ο Ελληνο/Αμερικανός John Trombettas, του οποίου η μητέρα έχει αποβιώσει, ενώ ο πατέρας του επέστρεψε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, πίσω στην Ελλάδα. Ο Πλωτάρχης Πετμεζάς δήλωσε ότι το ελληνικό ναυτικό των 22.000 ανδρών έχει μια μακρά λίστα αναμονής από άνδρες που επιθυμούν να καταταγούν, επειδή οι Έλληνες έχουν μεγάλη αγάπη για τη θάλασσα. Όταν τον ρώτησα ποια είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα της Ελλάδας, μου απάντησε με νόημα. «Τα προβλήματά μας αντιμετωπίζονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Ο Ανθυποπλοίαρχος Costis Marayeas (σ.σ. Κωνσταντίνος Μαραβέας), ο Α΄ Μηχανικός του Πετμεζά, μπήκε στην συζήτηση και με πληροφόρησε ότι μία ελληνική τετραμελής οικογένεια τρώει ουσιαστικά δύο γεύματα την ημέρα, με κόστος $ 1,50. «Η Ελλάδα έχει το φθηνότερο κόστος ζωής στην Ευρώπη», δήλωσε. Ο Marayeas έχει σχηματίσει τη δική του γνώμη για τις Αμερικανίδες καθώς βρισκόταν στην στεριά το προηγούμενο βράδυ, έχοντας βγει εξοδούχος στο Waikiki. «Εγώ έχω Μεσογειακή θερμοκρασία και ταπεραμέντο», είπε. «Οι γυναίκες είναι πολύ κρύες εδώ. Οι δικές μας γυναίκες είναι πιο θερμές».
Του είπα πως ελπίζω, όλα να πάνε καλά, την επόμενη φορά και να συναντήσει μία πιο θερμή – αν ήταν τυχερός. «Χα!», αναφώνησε. «Στην Ελλάδα θα είσαι άτυχος αν συναντήσεις έστω μία ψυχρή».
Κλείνοντας το ρεπορτάζ του ο Αμερικανός δημοσιογράφος γράφει: «Έφυγα από το πλοίο με την καρδιά μου γεμάτη με ζεστά συναισθήματα, για αυτούς τους ευχάριστους ανθρώπους και με ακόμα περισσότερα δώρα από τον πλοίαρχο.» Και παραφράζοντας τη γνωστή ρήση του ιερέα των Τρώων Λαοκόωντα, «Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντες», συμπληρώνει:
«Μου αρέσουν οι Έλληνες ακόμα κι αν έρχονται με δώρα!»
